Pruritus
สาเหตุ dermatologic, systemic, neurologic, psychogenic
เริ่มจากการตรวจหาว่ามี primary skin disorder หรือไม่ ถ้าไม่มี primary skin lesions (มีแต่ secondary skin lesion เช่น excoriation, hyperpigmentation, lichenification) และเป็น generalized pruritus จะสงสัย systemic disorder แต่ถ้าเป็น localized pruritus จะสงสัย neuropathic หรือ psychogenic itch
ซักประวัติ: thyroid, liver, renal, HIV, malignancy, constitutional symptoms (ไข้ น้ำหนักลด เหงื่อออกตอนกลางคืน) ประวัติยา ท่องเที่ยว โรคจิตเวช อาการคันของคนอื่นในครอบครัว (scabie)
Ix: CBC, LFTs, TSH, BUN, Cr, CXR; นอกจากนี้ให้ w/u เมื่อสงสัย เช่น HIV, stool for ova parasite, hepatitis B/C, ELISA for bullous pemphigoid, serum protein electrophoresis/immunoelectrophoresis (plasma cell dyscrasia)
การรักษา generalized pruritis
- รักษาสาเหตุ และกำจัดสิ่งกระตุ้น ได้แก่ รักษาความชุ่มชื้นของผิวหนัง (ใช้สบู่ที่อ่อนโยน ทา emollient ทุกวัน) อยู่ในสิ่งแวดล้อมที่เย็น (สวมเสื้อผ้าบาง อยู่ห้องแอร์ ไม่อาบน้ำร้อน) หลีกเลี่ยงสิ่งที่ระคายเคืองต่อผิวหนัง ลดความเครียด (โยคะ ทำสมาธิ) หลีกเลี่ยงการเกา (พันผ้า ตัดเล็บสั้น)
- Antipruritic therapy
- ขนานแรกให้ topical cooling lotion (menthol, camphor) + antihistamine (hydroxyzine 25-50 mg PO hs)
- Antidepressant (mirtazapine, paroxetine, fluvoxamine, sertraline) ใช้ในอาการคันที่สัมพันธ์กับ malignancy, cholestasis, CKD
- Anticonvulsants (gabapentin, pregabalin) ใช้ในอาการคันที่สัมพันธ์กับ nerve entrapment (brachoradial pruritus, notalgia paresthetica)
- Phototherapy ใช้ใน inflammatory dermatoses (psoriasis), prurigo nodularis, uremia, polycythemia vera, psychogenic excoriation, notalgia paresthetica
- ยาอื่นๆใช้ใน refractory pruritus เช่น opioid receptor antagonist (naltrexone), opioid receptor agonists (butorphanol, nalfurafine), aprepitant, thalidomide
- Xerosis (dry skin) แนะนำให้ใช้ synthetic detergent (Syndet cleanser) เพราะมี low pH, ทา moisturizers ที่รักษาน้ำไว้ในผิวหนัง (glycerine, lactic acid, topical urea, petrilatum) ทันทีหลังอาบน้ำและเช็ดตัวเบาๆ; หลีกเลี่ยงการอาบน้ำร้อน หลีกเลี่ยงการถูตัวแรงๆ ใช้เครื่องให้ความชื้น
การรักษา localized
pruritus
- การรักษาขนานแรก แนะนำ topical therapy ได้แก่ cooling lotions (calamine lotion), topical anesthetics (pramoxine; lidocaine; compounded ketamine, lidocaine, amitriptyline; EMLA), topical antihistamines, topical capsaicin; topical anti-inflammatory agents (corticosteroids, calcineurin inhibitors, crisaborole) ใชเฉพาะในรายที่มี cutaneous inflammation
- ในรายที่ไม่ดีขึ้นให้ oral sedating antihistamine
- Brachioradial pruritus แนะนำให้ anticonvulsant (gabapentin, pregabalin) และ topical anesthetic
- Notalgia paresthetica แนะนำให้ topical capsaicin หรือ topical anesthetics และในรายที่ไม่ดีขึ้นให้ gabapentin, pregabalin, หรือ botulinum toxin injections
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น